Ένα άρθρο "ύμνο" για τον ελληνικό λαό δημοσιεύει η γαλλική εφημερίδα Liberation, η οποία παρουσιάζει τους Έλληνες ως το ανάχωμα της Ευρώπης ενάντια στον οικονομικό ολοκληρωτισμό.
Συντάκτης του άρθρου ο Βέλγος Raoul Vaneigem ο οποίος τονίζει ότι "ο ελληνικός λαός σήμερα ηγείται στον πόλεμο κατά του οικονομικού ολοκληρωτισμού", ο οποίος "καταστρέφει παντού τη δημόσια περιουσία, και απειλεί την καθημερινή επιβίωση εκατομμυρίων πολιτών".
Ακολουθεί ολόκληρο το άρθρο της Γαλλικής εφημερίδας:
"Όχι, αυτό που συμβαίνει στην Ελλάδα, αν και δραματικό, δεν είναι μια καταστροφή. Είναι επίσης μια ευκαιρία. Γιατί η δύναμη του χρήματος έχει, για πρώτη φορά, υπερβεί με ένταση το ρυθμό της μέχρι τότε σταδιακής, σχολαστικής και προσεκτικά οργανωμένης καταστροφής του δημόσιου συμφέροντος και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Και σε μια χώρα τόσο διάσημη για τη φιλοσοφία της ζωής, στον αντίποδα του αγγλοσαξονικού μοντέλου, και διάσημη για την ακούραστη αντίσταση που έχει φέρει στις πολλαπλές μορφές καταπίεσης που προσπάθησαν να τη χαλιναγωγήσουν.
Ο Έλληνας δεν χορεύει και δε θα χορέψει ποτέ στο ένα πόδι, ούτε θα σκύψει δουλικά, ανεξάρτητα από τα καθεστώτα που θέλουν να του επιβάλλουν. Χορεύει με τα χέρια του, σαν να θέλει να πετάξει προς τα αστέρια. Γράφει στους τοίχους αυτό που θα του άρεσε να διαβάσει κάπου αλλού. Καίει μια τράπεζα όταν δεν του αφήνουν πλέον την πολυτέλεια να ψήσει στην παραδοσιακή του ψησταριά. Ο Έλληνας είναι τόσο ζωντανός, όσο η ιδεολογία της απειλής θανάσιμη. Και ο Έλληνας αν και χτυπημένος μέχρι θανάτου, στο τέλος πάντα σηκώνεται.
Ναι, η Ευρώπη της οικονομίας ήθελε να δημιουργήσει ένα παράδειγμα. Αλλά μες τον εκνευρισμό της να χτυπήσει τη χώρα που φαινόταν η πιο αδύναμη στη ευρωζώνη, μέσα στην υπερβολική της βία, η μάσκα της έπεσε. Είναι τώρα περισσότερο από ποτέ, η ώρα να καταδείξουμε το αληθινό της πρόσωπο: αυτό του ολοκληρωτισμού. Γιατί πρόκειται πραγματικά περί αυτού. Και υπάρχει μόνο μία απάντηση στον ολοκληρωτισμό: ο αγώνας, επίμονος και ανυποχώρητος, μέχρι τη μάχη, αν χρειαστεί, καθώς διακυβεύεται η ίδια η ύπαρξη.
Έχουμε έναν κόσμο, μια ζωή, και αξίες να υπερασπιστούμε. Παντού στους δρόμους, είναι τα αδέλφια μας, οι αδελφές μας, τα παιδιά μας, οι γονείς μας, οι οποίοι έχουν πληγεί μπροστά στα μάτια μας, ακόμα και αν είναι μακριά. Πεινάμε, κρυώνουμε και πονάμε μαζί τους. Όλα τα χτυπήματα που δέχονται μας τραυματίζουν εξίσου. Κάθε παιδί στην Ελλάδα που λιποθυμά στο σχολείο του, μας καλεί στην αγανάκτηση και στην εξέγερση.
Για τους Έλληνες, είναι καιρός να πούνε όχι, και, για όλους εμάς, ήρθε ο καιρός να τους υποστηρίξουμε. Επειδή ο ελληνικός λαός σήμερα ηγείται της μάχης κατά του οικονομικού ολοκληρωτισμού, που καταστρέφει παντού τη δημόσια περιουσία, απειλεί την καθημερινή επιβίωση, διαδίδει την απόγνωση, το φόβο και την αποχαύνωση μέσα από έναν πόλεμο όλων εναντίον όλων.
Πέρα από έναν συναισθηματικό θυμό που εκτονώνεται με την καταστροφή των συμβόλων της καταπίεσης, αναπτύσσει έναν διαυγή θυμό, των αγωνιστών που αρνούνται να στερηθούν την ίδια τους τη ζωή προς όφελος της τραπεζικής μαφίας και της λογικής της, αυτής του "τρελού χρήματος".
Με τις συνελεύσεις της άμεσης δημοκρατίας, το κίνημα της πολιτικής ανυπακοής, το κίνημα "Δεν πληρώνω" και τις πρώτες εμπειρίες της αυτοδιαχείρισης, μια νέα Ελλάδα αναδύεται αυτή τη στιγμή, που απορρίπτει την τυραννία της αγοράς για λογαριασμό των ανθρώπων.
Δεν γνωρίζουμε πόσο καιρό θα πάρει για τους ανθρώπους να ελευθερωθούν από την εθελοντική δουλεία τους, αλλά είναι βέβαιο ότι, αντιμετωπίζοντας τη γελοιότητα της πελατειακής πολιτικής, των διεφθαρμένων δημοκρατιών, τον τραγελαφικό κυνισμό του κράτους των banksters (τραπεζική μαφία), θα έχουμε μόνο την επιλογή -ενάντια σε κάθε εκβιασμό- να διαχειριστούμε τις υποθέσεις μας εμείς οι ίδιοι.
Η Ελλάδα είναι το παρελθόν μας.
Είναι επίσης το μέλλον μας.
Ανακαλύψτε την ξανά μαζί της!
Το 2012 ας γίνουμε όλοι Έλληνες!"
19 Ιανουαρίου 2012
Τι λένε για μας
Τι λένε για μας: λέξεις και (εκ)φράσεις από ευρωπαϊκές γλώσσες γύρω από την Ελλάδα και τους Έλληνες
Χωρίς να χρονοτριβήσουμε σε φιλοσοφικές σκέψεις γύρω από τη μακραίωνη πορεία και τα πεπρωμένα της φυλής, στο σημείωμα αυτό θα εξετάσουμε ορισμένες, πιθανώς ενδιαφέρουσες, εμφανίσεις του εθνικού ονόματος των Ελλήνων στις ευρωπαϊκές γλώσσες.
Για να ξεκινήσουμε, το όνομα με το οποίο γνωρίζουν τη χώρα μας όλοι οι εταίροι μας είναι το Greece, Grèce, Griechenland ή κάποιο άλλο από τις παραλλαγές του, πάντοτε παρόμοιο και αναγνωρίσιμο -από τις γλώσσες της ΕΕ, τη μεγαλύτερη απόκλιση την έχουμε στα φινλανδικά: εκεί η Ελλάδα λέγεται Kreikka (και ο έλληνας Κreikkalainen), καθότι οι φινλανδοί δεν πολυσυμπαθούν τον φθόγγο g- στην αρχή των λέξεων.
Πολύ μελάνι έχει χυθεί γύρω από την προέλευση του ονόματος αυτού επειδή δεν είναι αυτό το αντικείμενό μας, ας πούμε μόνο ότι η προέλευση της λέξης Greece, Greek είναι ελληνική. Η λέξη γραικός απαντά, έστω και σπάνια, σε αρχαία κείμενα, πχ. στον Αριστοτέλη, που λέει για την αρχαία (γι' αυτόν) Ελλάδα, την περιοχή μεταξύ Αχελώου και Δωδώνης, την οποία κατοικούσαν οι Σελλοί "και οι καλούμενοι τότε μεν Γραικοί νυν δ' Ελληνες" (Μετεωρολογικά 352b).
Μπαίνοντας επιτέλους στο θέμα, πολύ γνωστή είναι η αγγλική έκφραση That's Greek to me, δηλαδή αυτά είναι ακαταλαβίστικα, αλαμπουρνέζικα, κινέζικα όπως θα λέγαμε εμείς. Τα ελληνικά ήταν μεν ακατάληπτα στους πολλούς, όχι όμως και άγνωστα: ήταν μια γλώσσα που ακόμα διδασκόταν, που ήταν κτήμα των λίγων και εκλεκτών (μην ξεχνάμε ότι η τεράστια πλειοψηφία του κόσμου ήταν αναλφάβητοι). Ο πολύς κόσμος γνώριζε την ύπαρξη της ελληνικής γλώσσας, δηλαδή. Την ίδια εποχή ο Σάμουελ Τζόνσον αποφαίνεται ότι ο άνδρας προτιμά μια γυναίκα που μαγειρεύει καλά παρά μια που να μιλάει ελληνικά, και είναι προφανές ότι αν καμιά αγγλίδα δεν ήξερε ελληνικά, το (πολιτικώς απρεπές σήμερα :-) ευφυολόγημα δεν θα είχε αντικείμενο.
Η έκφραση αυτή υπήρξε και στα ισπανικά. Εκεί, ο ξένος που μιλούσε μια γλώσσα ακατάληπτη ονομαζόταν έλληνας, griego. Ύστερα η λέξη παρεφθάρη και η προέλευσή της ξεχάστηκε. Με τους Κονκισταδόρες, πέρασε στην Αμερική, τώρα πια ως gringo. Ναι, σωστά καταλάβατε. Ο "γκρίνγκο" των μεξικάνων στα γουέστερν, ο ξένος, που μιλάει μια άλλη γλώσσα, έχει την αφετηρία του στα ελληνικά!
Αντίθετα, στα γαλλικά, δεν είναι διαδεδομένη ανάλογη έκφραση. Υπάρχουν όμως πολλές γαλλικές εκφράσεις με το εθνικό μας όνομα, και για να ξεκινήσουμε απ' τις κολακευτικές, ας αναφέρουμε την être grec â ... που σημαίνει "ξέρω από...". Η έκφραση γεννήθηκε τότε που grec σήμαινε "ελληνιστής" και κατά συνέπεια "σοφός, μορφωμένος" και χρησιμοποιείται και αρνητικά: je ne suis pas grand grec en chimie, δηλ. δεν πολυσκαμπάζω από χημεία. Ωστόσο, αυτή η έκφραση έχει πια παλιώσει.
Επίσης παλιωμένη, και όχι κολακευτική, είναι η χρήση της λέξης grec με τη σημασία χαρτοκλέφτης, απατεώνας. Μερικά λεξικά λένε ότι υπαίτιος για την "αντεθνική" αυτή εξέλιξη υπήρξε κάποιος Θεόδωρος Άπουλος, ένα είδος Νικ Δε Γκρηκ της εποχής του Λουδοβίκου του 14ου, που είχε μαδήσει στο λανσκενέ, χαρτοπαίγνιο της εποχής, όλους τους αυλικούς του Βασιλιά Ήλιου με μια σημαδεμένη τράπουλα. Αυτή η εξήγηση πιθανότατα φτιάχτηκε εκ των υστέρων. Άλλωστε, με την ίδια σημασία χρησιμοποιούσαν τη λέξη και οι Άγγλοι (όπου η χαρτοκλεψία λεγόταν παλιότερα greekery) και οι Ισπανοί δύσκολο να έφτασε ως εκεί η χάρη του Απουλου. Πολλοί ανώνυμοι συμπατριώτες μας θα ευθύνονται, σε συνδυασμό με τη φήμη ελευθεριασμού που είχαν αποκτήσει οι αρχαίοι Έλληνες ήδη από την εποχή των Ρωμαίων. Σημειώνεται ότι σε μετρίως αναξιόπιστη πηγή ότι, κατόπιν διαμαρτυρίας των ελληνικών πνευματικών φορέων, το έγκυρο λεξικό του Ρομπέρ έπαψε να αναφέρει στο λήμμα Grec την "προσβλητική" σημασία που είπαμε. Δεν ξέρω αν αυτό είναι αλήθεια, πάντως οι τωρινές εκδόσεις του λεξικού όντως δεν την αναφέρουν, αν και έχουν το λήμμα grigou, που σημαίνει τσιγκούνης, και προέρχεται από παλιά λαγκεντοκιανή λέξη που σήμαινε "έλληνας".
Ενδιαφέρον είναι ότι κανείς πνευματικός άνθρωπος δεν έχει σχολιάσει μια άλλη έκφραση για τους έλληνες: εννοώ τη γαλλική βρισιά Va te faire voir chez/par les grecs η οποία βεβαίως σημαίνει ότι και το ελληνοτουρκικόν "άει σιχτίρ" και ξεκινάει από τη φήμη για τις παιδεραστικές επιδόσεις των αρχαίων προγόνων μας -ένα θέμα στο οποίο δεν θα υπεισέλθουμε. Είναι άλλωστε γνωστό τι σημαίνουν οι αγγελίες περί 'ελληνικού σεξ' στις ειδικές στήλες ορισμένων ευρωπαϊκών εφημερίδων.
Μια άλλη όχι κολακευτική έκφραση είναι η αγγλική Greek gift, που λέγεται για κάτι που προσφέρεται με οπισθοβουλία και με πονηρό σκοπό. Η αρχή είναι φυσικά το Timeo Danaos et dona ferentes της Αινειάδας, το οποίο εμείς μεταφράσαμε "Φοβού τους Δαναούς και δώρα φέροντας" (κατά λέξιν είναι "φοβούμαι..."), αλλά στα αγγλικά, π.χ., λέγεται Βeware of Greeks bearing gifts. To προκείμενο δώρο ήταν, εννοείται, ο Δούρειος ίππος.
Βλέπουμε ότι οι περισσότερες από τις εκφράσεις αυτές έχουν την αρχή τους ή αντίστοιχό τους στη ρωμαϊκή εποχή, όπου η αμηχανία των νικητών μπροστά στην πολιτισμική ηγεμονία των ηττημένων, σε συνδυασμό με την τάση της ρωμαϊκής ελίτ να χρησιμοποιεί εξεζητημένες ελληνικές εκφράσεις για επίδειξη -όπως έκανε παλιότερα η δική μας αριστοκρατία με τα γαλλικά- προκάλεσε εχθρότητα απέναντι σε ό,τι το ελληνικό και επέβαλε την εικόνα του γλεντζέ, του ελευθεριάζοντα, του ψεύτη για τους έλληνες. Το λατινικό ρήμα graecari σήμαινε "γλεντοκοπώ", ενώ σε αντίδραση για την ελληνική μόρφωση της ελίτ γεννήθηκε η βρισιά Γραικύλος, που σήμαινε τελικά τους "υποδουλωμένους" στο ελληνικό πνεύμα Ρωμαίους, και η παροιμία Graeci sunt, non legintur ("ελληνικά είναι, δεν διαβάζονται").
Μια και φτάσαμε στην παροιμιολογία, μπορούμε να αναφέρουμε την ιταλική παροιμία "Τέσσερις έλληνες, πέντε καπεταναίοι" ή την τούρκικη "Η γνώση του έλληνα έρχεται ύστερα", ενώ ο χώρος δεν επαρκεί για πολλές άλλες τουρκικές όχι ιδιαίτερα υμνητικές, εννοείται, όπως δεν είναι επαινετικές και οι δικές μας παροιμίες για τους γείτονές μας -και ίσως κανενός λαού για κανέναν γειτονικό του, θέμα που ανήκει σε άλλο σημείωμα.
Ας κλείσουμε τον κύκλο καταλήγοντας στην ετυμολογία: υπάρχουν μερικές λέξεις ευρωπαϊκών γλωσσών που αφετηρία έχουν την Ελλάδα ή τους Ελληνες. Για παράδειγμα, στα ουγγαρέζικα, το καρπούζι λέγεται görögdinnye ό εστί μεθερμηνευόμενον "ελληνικό πεπόνι", αν λάβουμε υπόψη ότι ο έλληνας λέγεται Görög και το πεπόνι dinnye. Στα ισπανικά, gresca λέγεται ο καυγάς, η φασαρία -αρχή της λέξης είναι το εθνικό μας όνομα και η φήμη καυγατζήδων που είχαμε, ως φαίνεται, αποκτήσει. Πιο γνωστή είναι η αντιδάνεια λέξη γρέγος, ο βορειοανατολικός άνεμος, από το ιταλικό greco, μ'άλλα λόγια, ο "ελληνικός" άνεμος, αυτός που φυσάει από την Ελλάδα. Οι γαλλομαθείς ή η μεταλλειολόγοι, τέλος, θα γνωρίζουν το grisou, το επίφοβο εκρηκτικό αέριο των ορυχείων -λιγότερο γνωστή είναι όμως η ελληνική προέλευσή του: αποτελεί τη βαλλονική μορφή του γαλλικού (feu) grégeois, μ' άλλα λόγια "πυρ ελληνικό". Ηταν η εποχή που το βυζαντινό ναυτικό κυριαρχούσε στη Μεσόγειο, έχοντας σαν μυστικό όπλο του το υγρόν πυρ...
Χωρίς να χρονοτριβήσουμε σε φιλοσοφικές σκέψεις γύρω από τη μακραίωνη πορεία και τα πεπρωμένα της φυλής, στο σημείωμα αυτό θα εξετάσουμε ορισμένες, πιθανώς ενδιαφέρουσες, εμφανίσεις του εθνικού ονόματος των Ελλήνων στις ευρωπαϊκές γλώσσες.
Για να ξεκινήσουμε, το όνομα με το οποίο γνωρίζουν τη χώρα μας όλοι οι εταίροι μας είναι το Greece, Grèce, Griechenland ή κάποιο άλλο από τις παραλλαγές του, πάντοτε παρόμοιο και αναγνωρίσιμο -από τις γλώσσες της ΕΕ, τη μεγαλύτερη απόκλιση την έχουμε στα φινλανδικά: εκεί η Ελλάδα λέγεται Kreikka (και ο έλληνας Κreikkalainen), καθότι οι φινλανδοί δεν πολυσυμπαθούν τον φθόγγο g- στην αρχή των λέξεων.
Πολύ μελάνι έχει χυθεί γύρω από την προέλευση του ονόματος αυτού επειδή δεν είναι αυτό το αντικείμενό μας, ας πούμε μόνο ότι η προέλευση της λέξης Greece, Greek είναι ελληνική. Η λέξη γραικός απαντά, έστω και σπάνια, σε αρχαία κείμενα, πχ. στον Αριστοτέλη, που λέει για την αρχαία (γι' αυτόν) Ελλάδα, την περιοχή μεταξύ Αχελώου και Δωδώνης, την οποία κατοικούσαν οι Σελλοί "και οι καλούμενοι τότε μεν Γραικοί νυν δ' Ελληνες" (Μετεωρολογικά 352b).
Μπαίνοντας επιτέλους στο θέμα, πολύ γνωστή είναι η αγγλική έκφραση That's Greek to me, δηλαδή αυτά είναι ακαταλαβίστικα, αλαμπουρνέζικα, κινέζικα όπως θα λέγαμε εμείς. Τα ελληνικά ήταν μεν ακατάληπτα στους πολλούς, όχι όμως και άγνωστα: ήταν μια γλώσσα που ακόμα διδασκόταν, που ήταν κτήμα των λίγων και εκλεκτών (μην ξεχνάμε ότι η τεράστια πλειοψηφία του κόσμου ήταν αναλφάβητοι). Ο πολύς κόσμος γνώριζε την ύπαρξη της ελληνικής γλώσσας, δηλαδή. Την ίδια εποχή ο Σάμουελ Τζόνσον αποφαίνεται ότι ο άνδρας προτιμά μια γυναίκα που μαγειρεύει καλά παρά μια που να μιλάει ελληνικά, και είναι προφανές ότι αν καμιά αγγλίδα δεν ήξερε ελληνικά, το (πολιτικώς απρεπές σήμερα :-) ευφυολόγημα δεν θα είχε αντικείμενο.
Η έκφραση αυτή υπήρξε και στα ισπανικά. Εκεί, ο ξένος που μιλούσε μια γλώσσα ακατάληπτη ονομαζόταν έλληνας, griego. Ύστερα η λέξη παρεφθάρη και η προέλευσή της ξεχάστηκε. Με τους Κονκισταδόρες, πέρασε στην Αμερική, τώρα πια ως gringo. Ναι, σωστά καταλάβατε. Ο "γκρίνγκο" των μεξικάνων στα γουέστερν, ο ξένος, που μιλάει μια άλλη γλώσσα, έχει την αφετηρία του στα ελληνικά!
Αντίθετα, στα γαλλικά, δεν είναι διαδεδομένη ανάλογη έκφραση. Υπάρχουν όμως πολλές γαλλικές εκφράσεις με το εθνικό μας όνομα, και για να ξεκινήσουμε απ' τις κολακευτικές, ας αναφέρουμε την être grec â ... που σημαίνει "ξέρω από...". Η έκφραση γεννήθηκε τότε που grec σήμαινε "ελληνιστής" και κατά συνέπεια "σοφός, μορφωμένος" και χρησιμοποιείται και αρνητικά: je ne suis pas grand grec en chimie, δηλ. δεν πολυσκαμπάζω από χημεία. Ωστόσο, αυτή η έκφραση έχει πια παλιώσει.
Επίσης παλιωμένη, και όχι κολακευτική, είναι η χρήση της λέξης grec με τη σημασία χαρτοκλέφτης, απατεώνας. Μερικά λεξικά λένε ότι υπαίτιος για την "αντεθνική" αυτή εξέλιξη υπήρξε κάποιος Θεόδωρος Άπουλος, ένα είδος Νικ Δε Γκρηκ της εποχής του Λουδοβίκου του 14ου, που είχε μαδήσει στο λανσκενέ, χαρτοπαίγνιο της εποχής, όλους τους αυλικούς του Βασιλιά Ήλιου με μια σημαδεμένη τράπουλα. Αυτή η εξήγηση πιθανότατα φτιάχτηκε εκ των υστέρων. Άλλωστε, με την ίδια σημασία χρησιμοποιούσαν τη λέξη και οι Άγγλοι (όπου η χαρτοκλεψία λεγόταν παλιότερα greekery) και οι Ισπανοί δύσκολο να έφτασε ως εκεί η χάρη του Απουλου. Πολλοί ανώνυμοι συμπατριώτες μας θα ευθύνονται, σε συνδυασμό με τη φήμη ελευθεριασμού που είχαν αποκτήσει οι αρχαίοι Έλληνες ήδη από την εποχή των Ρωμαίων. Σημειώνεται ότι σε μετρίως αναξιόπιστη πηγή ότι, κατόπιν διαμαρτυρίας των ελληνικών πνευματικών φορέων, το έγκυρο λεξικό του Ρομπέρ έπαψε να αναφέρει στο λήμμα Grec την "προσβλητική" σημασία που είπαμε. Δεν ξέρω αν αυτό είναι αλήθεια, πάντως οι τωρινές εκδόσεις του λεξικού όντως δεν την αναφέρουν, αν και έχουν το λήμμα grigou, που σημαίνει τσιγκούνης, και προέρχεται από παλιά λαγκεντοκιανή λέξη που σήμαινε "έλληνας".
Ενδιαφέρον είναι ότι κανείς πνευματικός άνθρωπος δεν έχει σχολιάσει μια άλλη έκφραση για τους έλληνες: εννοώ τη γαλλική βρισιά Va te faire voir chez/par les grecs η οποία βεβαίως σημαίνει ότι και το ελληνοτουρκικόν "άει σιχτίρ" και ξεκινάει από τη φήμη για τις παιδεραστικές επιδόσεις των αρχαίων προγόνων μας -ένα θέμα στο οποίο δεν θα υπεισέλθουμε. Είναι άλλωστε γνωστό τι σημαίνουν οι αγγελίες περί 'ελληνικού σεξ' στις ειδικές στήλες ορισμένων ευρωπαϊκών εφημερίδων.
Μια άλλη όχι κολακευτική έκφραση είναι η αγγλική Greek gift, που λέγεται για κάτι που προσφέρεται με οπισθοβουλία και με πονηρό σκοπό. Η αρχή είναι φυσικά το Timeo Danaos et dona ferentes της Αινειάδας, το οποίο εμείς μεταφράσαμε "Φοβού τους Δαναούς και δώρα φέροντας" (κατά λέξιν είναι "φοβούμαι..."), αλλά στα αγγλικά, π.χ., λέγεται Βeware of Greeks bearing gifts. To προκείμενο δώρο ήταν, εννοείται, ο Δούρειος ίππος.
Βλέπουμε ότι οι περισσότερες από τις εκφράσεις αυτές έχουν την αρχή τους ή αντίστοιχό τους στη ρωμαϊκή εποχή, όπου η αμηχανία των νικητών μπροστά στην πολιτισμική ηγεμονία των ηττημένων, σε συνδυασμό με την τάση της ρωμαϊκής ελίτ να χρησιμοποιεί εξεζητημένες ελληνικές εκφράσεις για επίδειξη -όπως έκανε παλιότερα η δική μας αριστοκρατία με τα γαλλικά- προκάλεσε εχθρότητα απέναντι σε ό,τι το ελληνικό και επέβαλε την εικόνα του γλεντζέ, του ελευθεριάζοντα, του ψεύτη για τους έλληνες. Το λατινικό ρήμα graecari σήμαινε "γλεντοκοπώ", ενώ σε αντίδραση για την ελληνική μόρφωση της ελίτ γεννήθηκε η βρισιά Γραικύλος, που σήμαινε τελικά τους "υποδουλωμένους" στο ελληνικό πνεύμα Ρωμαίους, και η παροιμία Graeci sunt, non legintur ("ελληνικά είναι, δεν διαβάζονται").
Μια και φτάσαμε στην παροιμιολογία, μπορούμε να αναφέρουμε την ιταλική παροιμία "Τέσσερις έλληνες, πέντε καπεταναίοι" ή την τούρκικη "Η γνώση του έλληνα έρχεται ύστερα", ενώ ο χώρος δεν επαρκεί για πολλές άλλες τουρκικές όχι ιδιαίτερα υμνητικές, εννοείται, όπως δεν είναι επαινετικές και οι δικές μας παροιμίες για τους γείτονές μας -και ίσως κανενός λαού για κανέναν γειτονικό του, θέμα που ανήκει σε άλλο σημείωμα.
Ας κλείσουμε τον κύκλο καταλήγοντας στην ετυμολογία: υπάρχουν μερικές λέξεις ευρωπαϊκών γλωσσών που αφετηρία έχουν την Ελλάδα ή τους Ελληνες. Για παράδειγμα, στα ουγγαρέζικα, το καρπούζι λέγεται görögdinnye ό εστί μεθερμηνευόμενον "ελληνικό πεπόνι", αν λάβουμε υπόψη ότι ο έλληνας λέγεται Görög και το πεπόνι dinnye. Στα ισπανικά, gresca λέγεται ο καυγάς, η φασαρία -αρχή της λέξης είναι το εθνικό μας όνομα και η φήμη καυγατζήδων που είχαμε, ως φαίνεται, αποκτήσει. Πιο γνωστή είναι η αντιδάνεια λέξη γρέγος, ο βορειοανατολικός άνεμος, από το ιταλικό greco, μ'άλλα λόγια, ο "ελληνικός" άνεμος, αυτός που φυσάει από την Ελλάδα. Οι γαλλομαθείς ή η μεταλλειολόγοι, τέλος, θα γνωρίζουν το grisou, το επίφοβο εκρηκτικό αέριο των ορυχείων -λιγότερο γνωστή είναι όμως η ελληνική προέλευσή του: αποτελεί τη βαλλονική μορφή του γαλλικού (feu) grégeois, μ' άλλα λόγια "πυρ ελληνικό". Ηταν η εποχή που το βυζαντινό ναυτικό κυριαρχούσε στη Μεσόγειο, έχοντας σαν μυστικό όπλο του το υγρόν πυρ...
29 Σεπτεμβρίου 2011
Μια... δόση από Διόνυσο για την απολλώνια Γερμανία
«Η Ελλάδα είναι λυγισμένη και χρεοκοπημένη. Το έλλειμμα του προϋπολογισμού της φτάνει σχεδόν το 10% του ΑΕΠ, ενώ οι Γερμανοί έχουν πνίξει το δικό τους έλλειμμα στο 1,5%. Ρωτήστε έναν τυπικό Γερμανό και θα σας πει: "Πίνουν και χορεύουν όλη μέρα.
Εμείς περιμένουμε το ηλιοβασίλεμα για να ξεκινήσουμε". Αυτή είναι η εικόνα που έχει. Οι σκληρά εργαζόμενοι, πειθαρχημένοι Γερμανοί παραμένουν αξιόχρεοι και νηφάλιοι. Αντίθετα, οι γείτονες της Μεσογείου περιφέρονται σε γόνιμους αγρούς με ανθισμένες λεμονιές και ελιές.
Παρ' όλα αυτά, οι Γερμανοί υποστηρίζουν, έστω και με γκρίνιες, τα πακέτα διάσωσης. Στις πρόσφατες εκλογές στη Γερμανία ενισχύθηκαν οι Σοσιαλδημοκράτες και οι Πράσινοι, παρότι είναι ακόμη πιο φιλικοί προς το ευρώ απ' ό,τι η κυβέρνηση Μέρκελ. Μα γιατί οι Γερμανοί βάζουν βαθιά το χέρι στην τσέπη για να σώσουν τον Αλέξη Ζορμπά και τους γείτονές του; Η τυπική απάντηση είναι για να διαφυλάξουν τη γερμανική οικονομία.
Αλλά αυτό είναι ένα φτωχό επιχείρημα. Παρά τη μεγάλη κρίση της παγκόσμιας οικονομίας, η γερμανική παραμένει σταθερή, με την ανεργία στο αξιοπρεπές ποσοστό του 7%, ενώ η χώρα έχει θετικό εμπορικό ισοζύγιο, ακόμη και στις συναλλαγές της με την Κίνα. Είναι βέβαια αλήθεια ότι η υιοθέτηση του ευρώ, το 1999, βοήθησε τις γερμανικές εταιρείες, αλλά ο κύριος σκοπός της Ευρωζώνης δεν ήταν ποτέ οικονομικός. Εάν το χρήμα ήταν το θέμα, η Γερμανία δεν θα είχε εγκαταλείψει το αγαπημένο της μάρκο, ελεγχόμενο από την αξιόπιστη και λιτή Μπούντεσμπανκ, για ένα νέο νόμισμα που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο κάποιοι ξένοι πολιτικοί, οι οποίοι θα ενδιαφέρονται για να προσελκύσουν ψήφους στη Σλοβενία.
Οχι λοιπόν. Το πραγματικό κίνητρο της Γερμανίας για να βοηθήσει τους Ελληνες δεν είναι το χρήμα. Είναι η κουλτούρα. Οι Γερμανοί υποφέρουν από εθνική ζήλια. Επί 200 χρόνια αναζητούν το χαμένο κομμάτι της ψυχής τους: το πάθος. Το βρίσκουν συνήθως στον Νότο και ζηλεύουν το χαλαρό πνεύμα και τις ηλιόλουστες ημέρες που απολαμβάνουν οι ανέμελοι Μεσογειακοί τους γείτονες.
Στις αρχές του 19ου αιώνα, ο Γκαίτε έγραψε ότι τα ταξίδια του στην Ιταλία τον γέμισαν με δημιουργική ενέργεια. Λίγο αργότερα, ο Χάινριχ Χάινε προσκύνησε την ίδια χώρα, γράφοντας στον θείο του: "Εδώ η φύση είναι πανέμορφη και οι άνθρωποι αξιαγάπητοι. Στον αέρα των ψηλών βουνών, ξεχνάς τα προβλήματά σου και η ψυχή σου αγαλλιάζει". Από την πλευρά του, ο Νίτσε υποστήριξε ότι η γερμανική ψυχή είναι υπανάπτυκτη και χρειάζεται περισσότερο πάθος. Ο Γερμανός φιλόσοφος είχε εντυπωσιαστεί με την Αρχαία Ελλάδα και είναι γνωστός για τη σύγκριση που έκανε ανάμεσα στον νηφάλιο Απόλλωνα και τον ριψοκίνδυνο, μεθύστακα του Νότου, Διόνυσο.
Μια δόση από Διόνυσο ίσως να μην ήταν κακή για τη Γερμανία, σημείωνε ο Νίτσε.
Σήμερα, όμως, η Γερμανία φαίνεται πολύ απολλώνια. Εταιρείες όπως η BMW κατακτούν τις διεθνείς αγορές, σχεδιάζοντας αψεγάδιαστες και τέλεια συγχρονισμένες μηχανές. Αλλά πότε μπορούν οι Γερμανοί να μπουν στο πνεύμα του Διόνυσου; Μόνο όταν κάνουν διακοπές στην Ελλάδα, την Ισπανία, την Ιταλία, ή ακόμη και την Πορτογαλία. Ακόμη και τότε όμως, δεν μπορούν να ισορροπήσουν, όπως φαίνεται και στη νουβέλα του Τόμας Μαν "Θάνατος στη Βενετία", όπου ο αγέλαστος και αυταρχικός πρωταγωνιστής, αλλάζει ριζικά τους τρόπους του και το φέρσιμό του, όταν βρίσκεται στην Ιταλία.
Η Γερμανία λοιπόν έχει τη δύναμη να επιβάλλει την πειθαρχία, αλλά νιώθει άσχημα για τους γείτονές της. Οι Γερμανοί απλώς δεν μπορούν να κόψουν τους συναισθηματικούς τους δεσμούς με τους απείθαρχους, αλλά παθιασμένους αδελφούς τους στον Νότο. Στη διάρκεια του Οκτόμπερφεστ (το διάσημο φεστιβάλ μπίρας του Μονάχου), οι Γερμανοί τραγουδούν συχνά, καθώς πίνουν, το λαϊκό τραγούδι "Griechischer Wein" (ελληνικό κρασί). Μυστηριώδες και διεγερτικό, το ελληνικό κρασί συγκρίνεται με το "αίμα της γης" από τον λαϊκό στιχουργό. Στο τραγούδι, ένας Γερμανός κρυφοκοιτάει, ενώ οι Ελληνες πίνουν παρέα και αποζητάει να τον καλέσουν μαζί τους. Δεν χρειάζεται να τους το πει όμως, γιατί οι Ελληνες με τα σκούρα μάτια τον καλούν στην παρέα τους.
Παρότι στη διάρκεια της ιστορίας τους, οι Γερμανοί υποστήριξαν τη φυσική τους ανωτερότητα, η αλήθεια είναι ότι ακόμη δεν είναι σίγουροι για το αν είναι ευχαριστημένοι με τον τρόπο ζωής τους».
Του TODD BUCHHOLZ - «New York Times»
Εμείς περιμένουμε το ηλιοβασίλεμα για να ξεκινήσουμε". Αυτή είναι η εικόνα που έχει. Οι σκληρά εργαζόμενοι, πειθαρχημένοι Γερμανοί παραμένουν αξιόχρεοι και νηφάλιοι. Αντίθετα, οι γείτονες της Μεσογείου περιφέρονται σε γόνιμους αγρούς με ανθισμένες λεμονιές και ελιές.
Παρ' όλα αυτά, οι Γερμανοί υποστηρίζουν, έστω και με γκρίνιες, τα πακέτα διάσωσης. Στις πρόσφατες εκλογές στη Γερμανία ενισχύθηκαν οι Σοσιαλδημοκράτες και οι Πράσινοι, παρότι είναι ακόμη πιο φιλικοί προς το ευρώ απ' ό,τι η κυβέρνηση Μέρκελ. Μα γιατί οι Γερμανοί βάζουν βαθιά το χέρι στην τσέπη για να σώσουν τον Αλέξη Ζορμπά και τους γείτονές του; Η τυπική απάντηση είναι για να διαφυλάξουν τη γερμανική οικονομία.
Αλλά αυτό είναι ένα φτωχό επιχείρημα. Παρά τη μεγάλη κρίση της παγκόσμιας οικονομίας, η γερμανική παραμένει σταθερή, με την ανεργία στο αξιοπρεπές ποσοστό του 7%, ενώ η χώρα έχει θετικό εμπορικό ισοζύγιο, ακόμη και στις συναλλαγές της με την Κίνα. Είναι βέβαια αλήθεια ότι η υιοθέτηση του ευρώ, το 1999, βοήθησε τις γερμανικές εταιρείες, αλλά ο κύριος σκοπός της Ευρωζώνης δεν ήταν ποτέ οικονομικός. Εάν το χρήμα ήταν το θέμα, η Γερμανία δεν θα είχε εγκαταλείψει το αγαπημένο της μάρκο, ελεγχόμενο από την αξιόπιστη και λιτή Μπούντεσμπανκ, για ένα νέο νόμισμα που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο κάποιοι ξένοι πολιτικοί, οι οποίοι θα ενδιαφέρονται για να προσελκύσουν ψήφους στη Σλοβενία.
Οχι λοιπόν. Το πραγματικό κίνητρο της Γερμανίας για να βοηθήσει τους Ελληνες δεν είναι το χρήμα. Είναι η κουλτούρα. Οι Γερμανοί υποφέρουν από εθνική ζήλια. Επί 200 χρόνια αναζητούν το χαμένο κομμάτι της ψυχής τους: το πάθος. Το βρίσκουν συνήθως στον Νότο και ζηλεύουν το χαλαρό πνεύμα και τις ηλιόλουστες ημέρες που απολαμβάνουν οι ανέμελοι Μεσογειακοί τους γείτονες.
Στις αρχές του 19ου αιώνα, ο Γκαίτε έγραψε ότι τα ταξίδια του στην Ιταλία τον γέμισαν με δημιουργική ενέργεια. Λίγο αργότερα, ο Χάινριχ Χάινε προσκύνησε την ίδια χώρα, γράφοντας στον θείο του: "Εδώ η φύση είναι πανέμορφη και οι άνθρωποι αξιαγάπητοι. Στον αέρα των ψηλών βουνών, ξεχνάς τα προβλήματά σου και η ψυχή σου αγαλλιάζει". Από την πλευρά του, ο Νίτσε υποστήριξε ότι η γερμανική ψυχή είναι υπανάπτυκτη και χρειάζεται περισσότερο πάθος. Ο Γερμανός φιλόσοφος είχε εντυπωσιαστεί με την Αρχαία Ελλάδα και είναι γνωστός για τη σύγκριση που έκανε ανάμεσα στον νηφάλιο Απόλλωνα και τον ριψοκίνδυνο, μεθύστακα του Νότου, Διόνυσο.
Μια δόση από Διόνυσο ίσως να μην ήταν κακή για τη Γερμανία, σημείωνε ο Νίτσε.
Σήμερα, όμως, η Γερμανία φαίνεται πολύ απολλώνια. Εταιρείες όπως η BMW κατακτούν τις διεθνείς αγορές, σχεδιάζοντας αψεγάδιαστες και τέλεια συγχρονισμένες μηχανές. Αλλά πότε μπορούν οι Γερμανοί να μπουν στο πνεύμα του Διόνυσου; Μόνο όταν κάνουν διακοπές στην Ελλάδα, την Ισπανία, την Ιταλία, ή ακόμη και την Πορτογαλία. Ακόμη και τότε όμως, δεν μπορούν να ισορροπήσουν, όπως φαίνεται και στη νουβέλα του Τόμας Μαν "Θάνατος στη Βενετία", όπου ο αγέλαστος και αυταρχικός πρωταγωνιστής, αλλάζει ριζικά τους τρόπους του και το φέρσιμό του, όταν βρίσκεται στην Ιταλία.
Η Γερμανία λοιπόν έχει τη δύναμη να επιβάλλει την πειθαρχία, αλλά νιώθει άσχημα για τους γείτονές της. Οι Γερμανοί απλώς δεν μπορούν να κόψουν τους συναισθηματικούς τους δεσμούς με τους απείθαρχους, αλλά παθιασμένους αδελφούς τους στον Νότο. Στη διάρκεια του Οκτόμπερφεστ (το διάσημο φεστιβάλ μπίρας του Μονάχου), οι Γερμανοί τραγουδούν συχνά, καθώς πίνουν, το λαϊκό τραγούδι "Griechischer Wein" (ελληνικό κρασί). Μυστηριώδες και διεγερτικό, το ελληνικό κρασί συγκρίνεται με το "αίμα της γης" από τον λαϊκό στιχουργό. Στο τραγούδι, ένας Γερμανός κρυφοκοιτάει, ενώ οι Ελληνες πίνουν παρέα και αποζητάει να τον καλέσουν μαζί τους. Δεν χρειάζεται να τους το πει όμως, γιατί οι Ελληνες με τα σκούρα μάτια τον καλούν στην παρέα τους.
Παρότι στη διάρκεια της ιστορίας τους, οι Γερμανοί υποστήριξαν τη φυσική τους ανωτερότητα, η αλήθεια είναι ότι ακόμη δεν είναι σίγουροι για το αν είναι ευχαριστημένοι με τον τρόπο ζωής τους».
Του TODD BUCHHOLZ - «New York Times»
16 Απριλίου 2011
«Μηχανισμός διάσωσης»
«Μηχανισμός διάσωσης» σημαίνει μηχανισμός αφαίμαξης του πλούτου μιας χώρας
Η ώρα της αλήθειας πλησιάζει. Ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι αντιλαμβάνονται πια πόσο ήταν απατηλή η νεοφιλελεύθερη υπόσχεση πως θα ζούσαν τόσο καλύτερα, όσο περισσότερο φορτώνονταν με χρέη. Ο εφιάλτης των δανειστών είναι μήπως αυτοί οι άνθρωποι ξυπνήσουν από τον λήθαργό τους και απαιτήσουν από τις κυβερνήσεις τους να κάνουν ό,τι ακριβώς έκανε ο λαός της Αργεντινής, όταν είδε πως η λιτότητα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου κατέστρεψε την οικονομία της. Διαγράφοντας μονομερώς το 70% του εξωτερικού χρέους της, η χώρα ξανάγινε αξιόχρεη (με πιθανότητα χρεοκοπίας μόλις 32% σήμερα, έναντι 37% της Ιρλανδίας, 40% της Πορτογαλίας και 60% της Ελλάδας, σύμφωνα με τους δείκτες CMA, και με σπρεντ δανεισμού 550 μονάδες βάσης, έναντι 1.128 της Ελλάδας).
Η εμπειρία από τις χώρες που ακολούθησαν τον δρόμο της Αργεντινής έδειξε πως η διαγραφή ενός σημαντικού μέρους του χρέους μιας χώρας δεν κάνει την οικονομία της λιγότερο αλλά περισσότερο αξιόπιστη, όπως διαπιστώνει ο Μάικλ Χάντσον, καθηγητής των οικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Μιζούρι. Οσο για τον δικαστικό δρόμο που θα μπορούσαν να ακολουθήσουν οι δανειστές, υπάρχει μια βασική παραδοχή του διεθνούς δικαίου πως μία κυρίαρχη χώρα δεν μπορεί να υποχρεωθεί να συνομολογήσει την οικονομική αυτοκτονία της, εξαναγκαζόμενη σε μέτρα λιτότητας που θα εξανδραποδίσουν τον λαό της. Τα κράτη είναι κυρίαρχα. Και όταν δεν το αντιλαμβάνονται αυτό οι κυβερνήσεις τους, το αντιλαμβάνονται οι λαοί τους. Γι' αυτό ακριβώς ο ισλανδικός λαός αρνήθηκε πρόσφατα να περάσει την υπόλοιπη ζωή του ξεπληρώνοντας τα χρέη που είχε αναλάβει το τραπεζικό σύστημα της χώρας του έναντι βρετανικών και ολλανδικών τραπεζών.
Ο μηχανισμός των χρεών είναι το κατ' εξοχήν όπλο του οικονομικού πολέμου που έχει εξαπολύσει το διεθνές χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο εναντίον των λαών. Κοστίζει φθηνότερα από τη στρατιωτική κατάκτηση, αλλά έχει παρόμοιο σκοπό: τον έλεγχο των περιουσιακών στοιχείων και των βασικών υποδομών μιας χώρας και τον καταναγκασμό του λαού της να καταβάλλει φόρο υποτέλειας εφ' όρου ζωής. Η περιουσία της απαλλοτριώνεται και κατάσχεται. Ή τα έσοδα από αυτήν δεσμεύονται από τους δανειστές με παρόμοιες συνέπειες: την οικονομική ανέχεια και τη χρόνια ύφεση, με αποτέλεσμα τη συντριβή του βιοτικού επιπέδου που το σύστημα υποσχόταν στον λαό πριν από μία γενιά. Ολος αυτός ο μηχανισμός ονομάζεται κατ' ευφημισμόν "μηχανισμός διάσωσης", σαν να είναι κάτι απαραίτητο για την επιβίωση της οικονομίας και της εργασίας, ενώ δεν είναι παρά ένας μηχανισμός αφαίμαξης του πλούτου μιας χώρας από τους διεθνείς δανειστές της.
Τα ποντίκια εγκαταλείπουν πρώτα ένα πλοίο που βουλιάζει. Ούτε τώρα θα μείνουν πίσω. Σαν να τα ακούμε ήδη να υπερασπίζονται τον εαυτό τους, να κρύβονται πίσω από "τεχνικές λύσεις" που θεώρησαν επιβεβλημένες, να απαλλάσσουν εαυτούς από τις συνέπειες των ιδεολογικών επιλογών τους, προετοιμάζοντας τη διάσωσή τους για την επόμενη μέρα. Με πολλές ελπίδες, είναι αλήθεια, για όσο ακόμη ο λαός θα παραμένει σε ληθαργική κατάσταση».
Του Ρ.ΒΡΑΝΑ
3 Απριλίου 2011
ZARA (κατά το Ζάρα)
Οι περισσότεροι πιστεύουν πως οι αυτοκρατορίες χτίζονται. Υπάρχουν και κάποιοι ωστόσο που πιστεύουν ότι οι αυτοκρατορίες… ράβονται. Ρωτήστε τον 9ο πλουσιότερο άνθρωπο στον κόσμο. Τον Amancio Ortega, ιδρυτή των καταστημάτων Zara.
Παράθεση επεξήγησης της λέξης «ζάρα» από λεξικό της νεοελληνικής: «Zάρα η [zara] (συνήθ. πληθ.): α. για μικρές πτυχές σε ύφασμα (δέρμα κτλ.) που δεν είναι καλά τεντωμένο ή σιδερωμένο• ζαρωματιά. β. για μικρές πτυχές στο δέρμα, ιδίως του προσώπου, του λαιμού και των χεριών (πρβ. ρυτίδα)».
Ολα τα παραπάνω ίσχυαν πριν από το 1993. Διότι ύστερα από αυτήν τη χρονιά, η συγκεκριμένη λέξη έπαψε να παραπέμπει σε τσαλακώματα, αποτυχημένες νοικοκυρές και ρυτίδες. Μετά το 1993, όταν ακούς «ζάρα», το μυαλό σου πάει αυτόματα σε casual παντελόνια, τζιν και φούτερ, παπούτσια και πουλόβερ, φούστες, φορέματα, αξεσουάρ. Και δεν συμμαζεύεται.
Στην κυριολεξία δεν συμμαζεύεται! Μια και σε όποιο κατάστημα Zara και αν βρεθείς, τα ρούχα που δοκιμάζουν με μανία και με ιλιγγιώδεις ρυθμούς οι πελάτες βρίσκονται συνεχώς πεταμένα από εδώ και από εκεί. Είναι και η ακαταστασία μέσα στα… σήματα κατατεθέν που τη διακρίνουν, βλέπετε. Κατά τα άλλα, η πλέον επιτυχημένη αλυσίδα καταστημάτων ρουχισμού στον κόσμο, στηρίζει τα πάντα στην απόλυτα τακτοποιημένη επιχειρησιακή της οργάνωση. Ας όψεται ο 74χρονος πλέον Ισπανός Amancio Ortega.
Οταν ήταν πιτσιρίκι, ήταν το παιδί για τα θελήματα ενός ράφτη. Εκεί ήταν όμως που έμαθε να αυτοσχεδιάζει και κυρίως να αντιγράφει. Βασιζόμενος στην αντιγραφή, λοιπόν, έχτισε την αυτοκρατορία του. Ανοίγοντας το πρώτο κατάστημα το 1975 στην πόλη Λα Κορούνια της Βορειοδυτικής Ισπανίας, άρχισε να κοπιάρει ακριβά μοντέλα διαθέτοντάς τα σε πολύ χαμηλές τιμές στο ευρύ κοινό. Δέκα χρόνια μετά, δημιούργησε τον όμιλο Inditex, ο οποίος πέρα από τη Zara περιλαμβάνει πλέον και άλλες γνωστές επωνυμίες, όπως (μεταξύ άλλων) τις Bershka, Pull&Bear, Massimo Dutti, Stradivarius.
Σήμερα, ο όμιλος -τα καθαρά κέρδη του οποίου κυμαίνονταν την τελευταία διετία κοντά στα 3 δισ. ευρώ- διαθέτει περισσότερα από 5.000 καταστήματα σε 77 χώρες, ενώ συνολικά απασχολεί περί τους 93.000 υπαλλήλους. Στην Ελλάδα λειτουργούν περισσότερα από 150 καταστήματα, τα οποία πλέον είναι συνυφασμένα με το κομψό νεανικό ντύσιμο. Μπορεί η ποιότητα σε κάποια προϊόντα να μην είναι και η καλύτερη, αλλά ποιος ενδιαφέρεται, όταν με ελάχιστα χρήματα μπορεί να ανανεώνει την γκαρνταρόμπα του κάθε τρεις και λίγο;
Με την πιο γοργά αναπτυσσόμενη αλυσίδα στον κόσμο ασχολήθηκε σε ένα από τα τελευταία του τεύχη και ο “Economist”. Προσπαθώντας να ερμηνεύσει την κυριαρχία του ομίλου έναντι άλλων μεγαθηρίων του χώρου, όπως η H&M, καταγράφει μερικά από τα συγκριτικά του πλεονεκτήματα.
Εν αρχή ην η ταχύτητα, μια και χρειάζονται μονάχα 4 εβδομάδες (ή και λιγότερο) για να βρεθεί μια ιδέα υλοποιημένη στα ράφια, τη στιγμή που οι ανταγωνιστές της χρειάζονται μήνες. Επίσης ξεχωρίζει για την άψογη συνεργασία των επιμέρους καταστημάτων με τα κεντρικά. Οταν ένα προϊόν δεν πουλάει στα όρια μιας εβδομάδας, τότε αποσύρεται από τα ράφια, ακυρώνονται οι επιπλέον παραγγελίες και προωθείται άμεσα ένα νέο σχέδιο που το αναπληρώνει. Η διείσδυσή της στις αγορές μέσω διαδικτύου, οι ελάχιστες διαφημιστικές δαπάνες και η επιλογή εμβληματικών κτιρίων για να στεγάσει τα καταστήματά της, αποτελούν μερικούς ακόμη λόγους που βοήθησαν στην εδραίωση της παντοκρατορίας της Inditex και της πρωτότοκης κόρης της Zara.
Τον Ιούλιο ο Ortega δίνει τη σκυτάλη στον μέχρι σήμερα νούμερο 2 του ομίλου, τον 47χρονο οικονομολόγο Pablo Isla. Οσο ο τελευταίος φροντίζει να ανανεώνει τις ενδυματολογικές μας επιλογές σε εβδομαδιαία (!) βάση, κρατώντας παράλληλα τις τιμές χαμηλά, δεν έχει να φοβηθεί τίποτα. Η «μασημένη τροφή» που του αφήνει ο προκάτοχος δύσκολα χάνει τη γεύση της.
Ν.Ρητινίωτης
Παιδεία:Γυμνάσια κάτω από τη βάση
Της Ο.ΛΙΑΤΣΟΥ
Εάν ήταν εξετάσεις εισαγωγής στο πανεπιστήμιο, οι έλληνες μαθητές θα έπαιρναν κάτω από τη βάση στη Φυσική, τα Μαθηματικά και την Κατανόηση Κειμένου. Ετσι βαθμολόγησε τους 15χρονους μαθητές το πρόγραμμα PISA, που μετράει και καταγράφει γνώσεις και δεξιότητες μαθητών που έχουν ολοκληρώσει την υποχρεωτική εκπαίδευση. Η Ελλάδα, μαζί με τη Ρουμανία, τη Βουλγαρία, την Ιταλία και την Πορτογαλία, εμφανίζει τα υψηλότερα ποσοστά χαμηλής επίδοσης και στα τρία μαθησιακά πεδία.
Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση αποτελεσμάτων του προγράμματος PISA, η εικόνα που αποτυπώνεται για τα μαθησιακά δεδομένα των ελλήνων μαθητών είναι η εξης:
ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Η μέση επίδοση των μαθητών ήταν 473 μονάδες), τιμή που υπολείπεται κατά 24 μονάδες του ευρωπαϊκού μέσου όρου και κατατάσσει τη χώρα μας στην 23η θέση μεταξύ των 25 κρατών μελών της Ε.Ε.
ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ. Η μέση επίδοση των 15χρονων μαθητών ήταν 459 μονάδες (υπολείπεται κατά 32 μονάδες του ευρωπαϊκού μέσου όρου, που είναι 491 μονάδες) και κατατάσσει τη χώρα μας στην 23η θέση μεταξύ των 25.
ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ. Η μέση επίδοση των μαθητών ήταν 460 μονάδες, τιμή που υπολείπεται κατά 23 μονάδες του ευρωπαϊκού μέσου όρου (486 μονάδες) και κατατάσσει τη χώρα μας στην 23η θέση μεταξύ των 25 κρατών μελών
Ο στόχος πάντως που είχε τεθεί από την Κομισιόν, σχετικά με τις απογοητευτικά χαμηλές επιδόσεις των μαθητών στην κατανόηση κειμένου, ήταν ότι μέχρι το 2010 το ποσοστό ατόμων ηλικίας 15 ετών με χαμηλές επιδόσεις στο πεδίο αυτό πρέπει να έχει μειωθεί 20% σε σύγκριση με το έτος 2000.
Ωστόσο, από το 2002 μέχρι το 2006 το ποσοστό της κατηγορίας στην Ευρώπη αυξήθηκε κατά 13,1%, γεγονός που αύξησε το 2009 την απόσταση από τον επιδιωκόμενο στόχο κατά 7,1 ποσοστιαίες μονάδες.
Η εικόνα για την πρόοδο της Ελλάδας ως προς τον στόχο αυτόν δεν είναι καθόλου θετική. Την περίοδο 2000-2006 το ποσοστό των 15χρονων μαθητών με χαμηλή επίδοση στην κατανόηση κειμένου αυξήθηκε κατά 13,5% (από 24,4% σε 27,7%), γεγονός που κατατάσσει τη χώρα μας στη 12η θέση ανάμεσα στα 21 κράτη-μέλη της Ε.Ε.
Συνολικά, τα στοιχεία της Ελλάδας για τους μαθητές με χαμηλή επίδοση και στα τρία πεδία μάθησης που αξιολογεί η PISA δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικά. Και, αν αναλογιστεί κανείς ότι μέσα στην επόμενη δεκαετία ο ευρωπαϊκός στόχος είναι να μειωθεί το ποσοστό των ατόμων με χαμηλή επίδοση στο 15%, είναι φανερό ότι η χώρα μας πρέπει να προβεί άμεσα στη λήψη κατάλληλων μέτρων για την επίτευξη του στόχου αυτού.
Η Μέρκελ πουλάει λίμνες!
Να πουλήσουμε τα «ασημικά» της χώρας μας,ζητάει η Γερμανία, προκειμένου να εξασφαλίσουμε τα πολυπόθητα 50 δισεκατομμύρια ευρώ.
Τι κάνουν, όμως, οι Γερμανοί με τα δικά τους «ασημικά»; Τα έχουν βγάλει στο σφυρί εδώ και χρόνια. Οι περισσότερες μεγάλες γερμανικές ΔΕΚΟ έχουν ιδιωτικοποιηθεί, άλλες σε μεγαλύτερο άλλες σε μικρότερο βαθμό. Ακόμη και στην Ντόιτσε Τέλεκομ, που έχει αγοράσει τον ΟΤΕ, το γερμανικό κράτος είναι μειοψηφία. Μοναδικός καθαρά δημόσιος οργανισμός παραμένουν οι σιδηρόδρομοι, αλλά και αυτοί βαδίζουν προς την εισαγωγή τους στο χρηματιστήριο.
Τώρα οι Γερμανοί βγάζουν στο σφυρί γη. Για την ακρίβεια, λίμνες. Στα εδάφη τής πρώην Ανατολικής Γερμανίας το γερμανικό κράτος πουλάει 321 λίμνες. Ηδη η πρώτη πουλήθηκε έναντι 400 χιλιάδων ευρώ. Πρόκειται για τη λίμνη Βάντλιτς, λίγο έξω από το Βερολίνο. Ηταν η περιοχή όπου έκανε τα μπάνια της και είχε τις βίλες της η νομενκλατούρα του Κομμουνιστικού Κόμματος επί «υπαρκτού» σοσιαλισμού. Ο νέος ιδιοκτήτης, ένας δικηγόρος από το Ντίσελντορφ, περιμένει να βγάλει τα λεφτά του από την εκμετάλλευση της οργανωμένης παραλίας, τα εστιατόρια, τα καφέ και από τα σκάφη που αράζουν εκεί.
Η Μέρκελ πουλάει λίμνες για να κλείσει τρύπες του προϋπολογισμού• από εμάς τι θα ζητήσει να πουλήσουμε;
Σχόλιο του Π.Β. στην Ελευθεροτυπία.
Αν τελικά δεν πρόκειται για τυπογραφικό λάθος το ποσό των 400.000 Ευρώ φαίνεται ιδιαίτερα χαμηλό αν αναλογιστεί κανείς ότι ανταποκρίνεται λίγο έως πολύ στο κόστος ενός καινούριου διαμερίσματος μέχρι 130 τμ, στην βόρεια πλευρά της Αθήνας. Δηλαδή ο συγκεκριμένος επενδυτής με αυτό το ποσό αγόρασε μια λίμνη με εγκαταστάσεις. Μήπως θυμάται κανείς πόσο αποτιμήθηκε το κόστος της Βιστωνίδας λίμνης προκειμένου να ανταλλαγή με δημόσια γη ανάλογης αξίας;
Αναλογίζομαι το κόστος ζωής στη Ελλάδα.
Μήπως τελικά εμείς έχουμε ξεφύγει; Βρισκόμαστε σε μια από τις μεγαλύτερες οικονομικές κρίσεις που βιώσαμε ποτέ και π.χ οι τιμές των διαμερισμάτων υποχώρησαν μόνο κατά 15% σε αντίθεση με την υπόλοιπη Ευρώπη που υπήρξε διόρθωση μέχρι 30% (με αρνητικό πρόσημο φυσικά)
Πρόσφατα επισκέφτηκα το Βερολίνο. Στο εμπορικό κέντρο SONY CENTER (αντίστοιχο του Mall) στο κέντρο της πόλης, ένα πλούσιο γεύμα με ποτό στοίχησε 10 ευρώ κατ άτομο. Δεν αναφέρομαι φυσικά στο κόστος του καφέ η στα fast foods όπου ένα χορταστικό hot dog με μπύρα δεν ξεπερνά τα 3.5 ευρώ.
Μήπως τελικά εμείς ξεφύγαμε;
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)